‘Ja’ zeggen maar ‘nee’ doen tackelen voor gevorderden

Sinds ik een prachtige etage van een herenhuis in Arnhem bewoon staat er een schildersezel in mijn woonkamer. Compleet met doek, verpakt in plastic. Toen ik hier twee jaar geleden introk nam ik me namelijk voor om meer tijd te maken voor mijn hobby’s. Elke keer als ik aan onze steigerhouten eettafel zit staart het kleurloze doek me aan. Als ik er lang genoeg naar kijk lijkt het zelfs te fluisteren: ‘Hoi Suzie, je hebt mij inderdaad nog steeds niet gebruikt. Gaat lekker met die mooie voornemens van jou’. Auw, confronterend!

img_8903

                      Mijn eenzame ezel

Neem jij je ook wel eens iets voor waar niks van terecht komt?

Een tijdje geleden schreven we dit artikel over hoe je zulk ‘ja’ zeggen maar ‘nee’ doen-gedrag bij jezelf en anderen kunt tackelen met implementatie intenties. Je maakt dan een plan van aanpak waarin je gewenst gedrag koppelt aan een situatie: als situatie X, dan doe ik Y. Onze hersenen activeren het gedrag dan automatisch als we in die situatie komen.

Ik paste deze techniek laatst toe op mijn hobby-probleem. Met succes! Vorige week kliederde ik er lustig op los. Bij D&B gebruiken we deze techniek ook vaak in projecten. Wil jij er ook mee aan de slag?

In ons eerste artikel over deze implementatie intenties tipten we al dat je doelgroep zelf moet willen veranderen en dat je situatie X specifiek en gedraging Y concreet moet beschrijven.

In dit artikel leggen we uit hoe je nóg meer resultaat kunt boeken met implementatie intenties. Is het bijvoorbeeld beter om implementatie intenties voor te schrijven of moet je doelgroep ze zelf bedenken? En hoe voorkom je dat omgevingsfactoren (hé een bak nootjes! Hoezo, op dieet?) roet in het eten gooien?

Laat ze zelf denken en schrijven

Implementatie intenties werken het beste als je doelgroep ze zelf bedenkt. Daar kun je voor zorgen door tijdens workshops of in campagnes vragen te stellen: Wat wil jij graag veranderen? Waar en wanneer ga je dat doen[tooltip title=”Door zulke vragen te stellen laat je je doelgroep zichzelf meteen overtuigen van het veranderdoel. Dit noemen we self-persuasion. In ons artikel ‘Waarom voorzeggen een fatale fout is’ vertellen we er meer over.”][/tooltip]? Hoe concreter je vraag, hoe concreter het antwoord. Dus als je al weet om welk gedrag het gaat is het goed om je vraag toe te spitsen: waar en wanneer ga jij energie besparen?

Het is nog beter als je doelgroep de implementatie intenties niet alleen zelf bedenkt, maar ze ook opschrijft. Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat mensen die zelf opschrijven wanneer en hoe laat ze een griep-vaccinatie gaan halen, vaker op komen dagen bij de kliniek[1]. Je kan dit faciliteren door een kaart aan te bieden waarop jij het format al uitschrijft en je doelgroep alleen in hoeft te vullen: Als ik…………., dan doe ik………….

Dit is een goede manier om een workshop, maar bijvoorbeeld ook een vergadering af te sluiten. Zo is de kans groter dat alle mooie plannen omgezet worden in actie.

Gebruik reminders

Implementatie intenties werken omdat ze zorgen voor een koppeling in het brein tussen nieuw gedrag en een situatie. Maar soms is zo’n koppeling niet sterk genoeg om dit gedrag op het juiste moment automatisch op te roepen.

Daarom is het slim om reminders te gebruiken: een soort externe back-up die de koppeling in het brein activeert als de situatie dat niet doet.

Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat sms-reminders die herinneren aan het plan om te sporten, helpen[2]. Naast smsjes kun je ook e-mails of post-its gebruiken. Belangrijk is dat je doelgroep deze reminders krijgt op het moment dat ze in actie moet komen.

img_9094

    Reminder op de voordeur van ons kantoor

Bereid ze voor op tegenslagen

Tegenslagen horen bij het nastreven van veranderdoelen. Denk aan een uur later thuis zijn van het werk, waardoor je doelgroep niet op het geplande tijdstip kan sporten. Of aan een forse regenbui als ze op de fiets naar het werk wilde gaan.

Bereid je doelgroep voor op tegenslagen, door ze ook implementatie intenties te laten maken voor deze situaties. Een voorbeeld: als het regent wanneer ik naar het werk ga, dan doe ik mijn regenpak aan en ga ik met de fiets. Zo is de kans kleiner dat je doelgroep zich bij tegenslagen laat verleiden door oude gewoonten.

bicycle-in-the-rain-umbrella

Boost vertrouwen in eigen kunnen

In ons eerste artikel vertelden we al dat zelf willen veranderen een voorwaarde is voor het gebruik van implementatie intenties. Geloven dat je kan veranderen is ook erg belangrijk[tooltip title=”In de psychologie noemen we dit vertrouwen in het eigen kunnen ook wel self-efficacy. Weerstand tegen verandering wordt vaak veroorzaakt door een lage self-efficacy. Ook als dat op het eerste gezicht niet zo lijkt, bijvoorbeeld omdat mensen zich sceptisch gedragen.”][/tooltip]. Hoe kun je dit vertrouwen in het eigen kunnen boosten?

Zorg dat je doelgroep haalbare plannen opstelt. Als meer sporten het doel is, is het onverstandig om implementatie intenties te maken voor 5 keer per week sporten. Zo’n grote verandering is meestal niet vol te houden. Neem kleine stapjes en begin in dit geval dus met één of twee keer per week sporten.

Kleine stappen nemen boost vertrouwen in het eigen kunnen ook omdat het zorgt voor succeservaringen. Elke keer dat je doelgroep zo’n kleine stap succesvol doorloopt, krijgt ze meer vertrouwen in haar kans van slagen bij de volgende stap. Zie het als een sneeuwbaleffect.

Aan het begin van zo’n traject, als er nog geen eigen succeservaringen zijn kun je succesverhalen van anderen gebruiken. Deel hoe anderen (het liefst mensen met wie je doelgroep zich kan identificeren) tegen dezelfde obstakels aan liepen én deze overwonnen. In dit artikel en in dit artikel vertellen we meer over hoe je gedrag van anderen kunt inzetten om je doelgroep te motiveren.

Laat ze samenwerken

De aanwezigheid van anderen maakt vervelende gedragingen leuker. Denk aan die ene vriend of vriendin die ineens wél naar de sportschool gaat als jij meegaat. Ook halen anderen het beste in ons naar boven omdat we stiekem indruk willen maken (ren jij ook altijd nét iets harder als je door een straat rent met veel mensen?).

Onderzoek laat dan ook zien dat implementatie intenties nóg succesvoller zijn als we ze samen met anderen maken[3]. Dit zorgt voor meer motivatie, maar verkleint ook de kans dat we onze plannen vergeten. Twee onthouden meer dan één!

Haal alles uit implementatie intenties

Met implementatie intenties kun je ‘ja’ zeggen, maar ‘nee’ doen tackelen. Met deze techniek koppel je nieuw gedrag aan een situatie, waardoor het brein van je doelgroep het gedrag automatisch activeert als ze vervolgens in die situatie komen.

Je haalt alles uit deze techniek door de basistips uit ons eerste artikel toe te passen en dan nog een stap verder te gaan: je implementatie intenties upgraden naar een geavanceerde versie.

Laat je doelgroep zelf implementatie intenties bedenken en opschrijven, laat ze ook plannen wat te doen bij tegenslagen, gebruik reminders, boost hun zelfvertrouwen met kleine stappen en succesverhalen en laat ze samenwerken.

Laat je me weten hoe de toepassing gaat? Ik schilder ondertussen lekker door ;-).


[1] Milkman, Beshears, Choi, Laibson & Madrian, 2011
[2] Prestwich, Perugini & Hurling, 2009
[3] Prestwich, Conner, Lawton, Bailey, Litman & Molyneaux, 2005

Deel dit artikel

Facebook
Twitter
LinkedIn

Downloading new knowledge

Mis geen waardevolle inzichten meer! Schrijf je in en ontvang artikelen en andere informatie over de psychologie van gedragsverandering, ons perspectief op gedrag, beïnvloedingstechnieken, best-practices en nog veel meer.

Je kunt je op elk moment weer afmelden. Wij gaan zorgvuldig met je emailadres om en zullen nooit spam versturen. Bekijk ook onze privacyverklaring.

Reacties

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site wordt beschermd door reCAPTCHA en Google Privacy Policy en Servicevoorwaarden toepassen.